Geschiedenis

Het begin:1856 
De geschiedenis van Museum Arnhem en het tentoonstellingsbeleid begint in het midden van de negentiende eeuw. Gemeentelijke ‘gedenkstukken van geschiedenis en kunst’ worden vanaf 1856 getoond in het Arnhemse Geldersch Museum, in een aanbouw aan het Duivelshuis in het hart van de stad, en vanaf 1880 in het nabijgelegen waaggebouw aan de Markt. 

1914: Aankoop de Arnhemse Heerensociëteit 
De gemeente Arnhem blijkt na het overlijden van Alexander VerHuell in 1897 ‘zijne universeele erfgename’. Daarmee verwerft de stad een grote collectie beeldende kunst en kunstnijverheid (schilderijen, beelden, meubilair en zilver) en een omvangrijke topografisch-historische collectie. De gemeente Arnhem koopt in 1914 de Arnhemse Heerensociëteit en bepaalt dat dit mooie gebouw van Cornelis Outshoorn (1810-1875) onderdak biedt aan het nieuwe Gemeentemuseum. De Arnhemse gemeentearchitect W.F.C. Schaap maakt het gebouw geschikt voor de museale functie waarna het in 1920 wordt geopend.

Gebouw_WillemFranken.jpg
De voormalige Arnhemse Heerensociëteit biedt nu onderdak aan het museum

August van Erven Dorens: moderne kunst
De eerste directeur van het Gemeentemuseum, August van Erven Dorens, koopt ‘een zorgvuldig gekozen collectie moderne kunst’ en verwerft belangrijke collecties oude kunst en kunstnijverheid uit het bezit van welgestelde Nederlanders. In 1929 koopt hij een tekening van M.C. Escher, waarmee hij streeft naar een vitaal en eigentijds museum. Halverwege de jaren dertig wordt het legaat H.C.J.G. Elbracht aan de collectie toegevoegd met een kern van schilderijen, tekeningen en aquarellen van kunstenaars van de Haagse School, naast aardewerk van o.a. de Arnhemse Plateelbakkerij RAM. Ook wordt werk verworven van Leo Gestel, M.C. Escher en Jan Toorop, Dick Ket en Johan Mekkink. De ambitie van het Gemeentemuseum blijkt ook uit het tentoonstellingsbeleid. In 1936 toot het museum werken uit twee belangrijke Nederlandse particuliere verzamelingen: die van Hélene Kröller-Müller en de collectie Regnault. In 1941 overlijdt Ket en wordt hij geëerd met een overzicht dat daarvóór in het Haags Gemeentemuseum werd getoond.

Vroom, De Lorm en Mekkink: neorealisme en lokale kunst
N.R.A. Vroom volgt Van Erven Dorens in 1946 op maar verlaat het museum in 1947. Hij wordt opgevolgd door A.J. de Lorm die eigentijdse kunst koopt, maar ook werken van Gelderse kunstenaars. De Eschauzier-vleugel met de Rijnzaal worden aan het gebouw toegevoegd. Hij breidt de collectie uit met neorealistische kunst van Pyke Koch, Carel Willink, John Fernhout, Raoul Hynckes, Wim Schumacher, Charley Toorop en Jan Mankes. In 1967 neemt Johan Mekkink het directoraat over en koopt en toont werken van Hermanus Berserik, Co Westerik, en Pat Andrea. Daarbij blijft het realisme uitgangspunt, maar ook aandacht voor ‘jonge Gelderse kunstenaars’.

Mankes_vader
Aankoop neorealistische kunst. Jan Mankes, 'Vader'

Pierre Janssen: de nieuwe figuratie
Pierre Janssen is vanaf 1970 tot en met 1982 directeur en landelijk bekend door het televisieprogramma Kunstgrepen. Hij is een krachtig en gedreven pleitbezorger voor een laagdrempelig en publieksgericht museum. Hij breidt de collectie uit met kunstenaars die tot de nieuwe figuratie gerekend worden: Pat Andrea, Reinier Lucassen, Ad Gerritsen, Siet Zuyderland, Roger Raveel, Klaas Gubbels en Ad Gerritsen. Daarnaast blijft de aandacht gericht op de klassieke kern binnen de moderne collectie waaraan Janssen belangrijke werken van Ket, Hynckes, Mankes en Melle weet toe te voegen. 

Liesbeth Brandt Corstius: vrouwelijke kunstenaars
Met het aantreden van Liesbeth Brandt Corstius in 1982 vaart het Gemeentemuseum in vele opzichten een nieuwe koers = met actuele kunst, kunst van vrouwelijke kunstenaars en niet-Westerse kunst. Zij introduceert de term 'verbeeldende kunst', waarmee zij verwijst naar een verhouding tussen kunst en realiteit, zonder meteen een associatie op te roepen met een bepaalde stijl of met een bepaalde discipline. Na opening van het Historisch Museum Arnhem (HMA) in 1996 in het voormalige Burgerweeshuis in de Bovenbeekstraat, wordt de naam Gemeentemuseum vervangen door Museum voor Moderne Kunst Arnhem (MMKA). Liesbeth Brandt Corstius treedt na achttien jaar, in 2000 terug als directeur.

pierre_jansen_directieLiebeth_zwartwit
Pierre Janssen                             Liesbeth Brandt Corstius

Max Meijer: 20e- en 21e-eeuwse beeldende kunst
Max Meijer zet vanaf 2001 het aankoopbeleid op hoofdlijnen voort. Hij introduceert een heldere positie als middelgroot museum voor 20e- en 21e-eeuwse beeldende kunst waarbij vormen van realisme en specifieke aandacht voor presentaties van de Arnhemse eigentijdse kunstproductie het uitgangspunt vormen. Max Meijer treed in 2006 terug als directeur. Zijn functie wordt tot oktober 2008 waargenomen door Marco Grob als interim directeur, die tevens als zakelijk leider van de Gemeentemusea in dienst is.

Directeur Hedwig Saam: ruimte voor realiteit 
In oktober 2008 wordt Hedwig Saam directeur. Het museum is volgens haar, naast een ontmoetingsplek met kunst, ook een plek van ideeën waar de relatie met de samenleving nadrukkelijk gelegd wordt. Zij zoekt aansluiting bij ontwikkelingen in de directe context van het museum, onder meer door meer ruimte te geven aan mode en vormgeving. De collectie van het HMA gaat over naar het Erfgoedcentrum in het kenniscluster Rozet (Neutelings Riedijk Architecten) waar het samen met de Gelderland Bibliotheek de geschiedenis toont van Arnhem en omgeving. Op 1 januari 2014 worden de Gemeentemusea Arnhem verzelfstandigd en gaan verder als Museum Arnhem als onderdeel van de Stichting Museum Arnhem. Hedwig Saam wordt eind 2014 aangesteld als directeur van het nieuwe Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Haar taken worden tijdelijk waargenomen door Jaap de Jong die het net verzelfstandigde museum verder professionaliseert en toekomstbestendig gemaakt. Hij ontwikkelt het door Hedwig Saam gemaakte plan DePlekDeWijkDeStad dat niet alleen voorziet in vernieuwing en uitbreiding van het museum, maar ook in verbetering van de wijk (Coehoorn) en verbinding met de binnenstad van Arnhem. 

HedwigSaam_zwatwitSaskiaBak_zwartwit
Hedwig Saam                                    Saskia Bak

Saskia Bak: kunst en samenleving
Saskia Bak wordt op 15 mei 2015 aangesteld om het museum te leiden, waarmee zij haar kennis en ervaring inzet die zij in het Fries Museum heeft opgedaan om het museum te vernieuwen en uit te breiden. Zij legt de nadruk op kunst en samenleving, versterkt de rol van educatie en zet in op programma's die verschillende vormen kunnen aannemen, een tentoonstelling, een evenement, een film of een boek. Zij stelt een kinderdirecteur aan die het museum kindvriendelijker moet maken. Op 1 december 2015 besluit het college van B&W van de gemeente Arnhem tot uitbreiding van het museum.  Deze beslissing is in 2016 bekrachtigd door de gemeenteraad, waarmee het museum het gebouw kan uitbreiden met een ondergrondse zaal voor actuele kunst en een aanbouw met goede publieksfaciliteiten.

top
www.museumarnhem.nl gebruikt cookies. Klik hier voor meer informatie.